เทคโนโลยีกับการผ่าตัดสมอง

โลกของเราในปัจจุบันนี้  เทคโนโลยีต่างๆได้พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว  การเลือกที่จะนำเทคโนโลยีมาใช้ให้เป็นประโยชน์ต่อมนุษย์น่าจะเป็นสิ่งที่ดี  โดยเฉพาะในทางด้านการแพทย์  เทคโนโลยีที่นำมาใช้จะมีส่วนช่วยเหลือชีวิตของมนุษย์เราให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีและยืนยาวได้
ในอดีต  การเดินทางจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง  อุปกรณ์ที่จะช่วยนำทางก็คือ  เข็มทิศ  นอกจากนั้นยังจะต้องอาศัยความชำนาญของผู้นำทาง  ซึ่งจะต้องมีจุดสังเกตหลายๆจุดเป็นจุดอ้างอิง  เพื่อนำไปสู่จุดหมายปลายทางได้
แต่ในปัจจุบันนี้  เรามีดาวเทียมหลายๆดวงโคจรอยู่รอบโลก  ซึ่งประโยชน์อย่างหนึ่งของมันทำให้เราสามารถสร้างแผนที่อย่างละเอียดของโลกโดยอาศัยจากภาพถ่ายทางดาวเทียมเหล่านี้  และถ้าเราใช้อุปกรณ์ส่งสัญญาณจากจุดหนึ่งจุดใดบนโลก  เราจะสามารถรับสัญญาณนี้โดยการติดตั้งอุปกรณ์รับสัญญาณนี้บนดาวเทียมที่โคจรอยู่นอกโลก  จากนั้นก็ใช้คอมพิวเตอร์นำข้อมูลที่ได้มาประมวลผล  ผลลัพธ์ที่ได้ก็คือ  การแสดงตำแหน่ง  หรือแหล่งที่มาของสัญญาณให้เห็นบนแผนที่  ซึ่งมีความแม่นยำเป็นอย่างสูง  เทคโนโลยีนี้ก็คือ  “Global  Position  System  (GPS)”
 


เทคโนโลยีการบอกตำแหน่งนี้  ได้ถูกนำมาประยุกต์ใช้เป็นเครื่องมือต่างๆที่มีประโยชน์ต่อมนุษย์อย่างมากมาย  เช่น  เครื่องมือเนวิเกเตอร์ที่ติดตั้งในเครื่องบิน  และระบบนำเครื่องบินลงจอด  หรือเครื่องมือเนวิเกเตอร์ที่ติดตั้งในรถยนต์  ซึ่งในปัจจุบันนี้สามารถแสดงแผนที่ซึ่งบอกถึงตำแหน่งของรถยนต์ในขณะนั้นอยู่  และพร้อมที่จะบอกเส้นทางต่างๆที่จะนำผู้ขับขี่ไปยังจุดหมายปลายทางที่ต้องการได้  ทั้งๆที่ผู้ขับขี่อาจจะไม่เคยทราบเส้นทางนั้นมาก่อน
ในแง่ของประโยชน์ทางการแพทย์  เทคโนโลยีนี้ได้เริ่มถูกนำมาใช้เกี่ยวกับการผ่าตัดสมองมาเป็นเวลาประมาณ  10  กว่าปีแล้ว  เพราะเราทั้งหลายทราบกันดีอยู่แล้วว่า สมองเป็นอวัยวะที่มีความสำคัญต่อชีวิต  การผ่าตัดสมองเป็นการทำผ่าตัดที่ต้องการความแม่นยำสูง และมีข้อจำกัดของความผิดพลาดที่ต้องการให้มีน้อยที่สุด  ซึ่งเทคโนโลยีนี้ได้ถูกพัฒนามาเป็นเครื่องมือเนวิเกเตอร์  สำหรับการทำผ่าตัดสมอง
ด้วยเครื่องมือที่ช่วยบอกพิกัดในการผ่าตัดสมองที่เรียกว่า  “เครื่องมือเนวิเกเตอร์  (Navigator)” (รูปภาพ 1) นี้ช่วยทำให้การผ่าตัดความผิดปกติในสมองที่อยู่ในตำแหน่งที่ลึก  และค้นหาได้ยาก  หรือในตำแหน่งที่สำคัญมากๆ  เช่น ใกล้ๆแกนสมอง (รูปภาพ 2) ให้เป็นไปได้ง่ายและมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น  ในอดีต  การผ่าตัดในบริเวณเหล่านี้แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย  เพราะการที่จะเข้าไปทำผ่าตัดในตำแหน่งที่ลึก  หรือตำแหน่งที่สำคัญให้แม่นยำในระดับมิลลิเมตรนั้นไม่สามารถทำได้  การพลาดตำแหน่งในส่วนที่สำคัญของสมองแค่ระดับมิลลิเมตร  อาจส่งผลให้ผู้ป่วยเสียชีวิต  หรือพิการได้  เครื่องมือเนวิเกเตอร์  หรือเครื่องมือบอกพิกัดสมองนี้ จะใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ประมวลผลข้อมูลของสมองผู้ป่วย ซึ่งได้จากการตรวจสมองโดยเครื่อง MRI หรือ CT Scan ในแต่ละรายเพื่อหาพิกัดต่างๆในสมองผู้ป่วย  ซึ่งคอมพิวเตอร์จะบอกพิกัดตำแหน่งต่างๆในสมองได้อย่างแม่นยำในระดับมิลลิเมตรได้



รูปภาพที่ 1แสดง เครื่อง Navigatorและการผ่าตัดโดยใช้เครื่อง Navigator


รูปภาพที่ 2ภาพMRIแสดงความผิดปกติในสมองบริเวณแกนสมอง  
 
ดังนั้น  การทำผ่าตัดสมองไม่ว่าจะเป็นตำแหน่งที่ลึก  หรือสำคัญใดๆ  ศัลยแพทย์ก็สามารถกำหนดตำแหน่งทางเข้า  (ซึ่งก็คือ การเปิดกะโหลกศีรษะ),  ระยะห่างและทิศทางของตำแหน่งที่ต้องการจะเข้าถึงได้อย่างเหมาะสม  ในขณะทำผ่าตัด  ศัลยแพทย์จะมีความมั่นใจได้ว่าจะทำผ่าตัดไม่พลาดตำแหน่ง  ถึงแม้ตำแหน่งเหล่านั้นจะอยู่ลึกลงไปจากผิวสมอง  ซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้
จากการที่มนุษย์ได้นำเทคโนโลยีไปใช้ในทางที่สร้างสรรค์  มีผลทำให้การทำผ่าตัดสมองที่ยากและซับซ้อนเหล่านี้มีความแม่นยำและปลอดภัยสูง
ทางศูนย์ศัลยกรรมสมอง  โรงพยาบาลพญาไท 1  ได้เล็งเห็นประโยชน์ของเครื่องมือเนวิเกเตอร์ที่จะทำให้คุณภาพของการทำผ่าตัดสมองของผู้ป่วยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพที่สุด ทางศูนย์ศัลยกรรมสมอง  ได้นำเครื่องมือเนวิเกเตอร์นี้เข้ามาใช้ในการผ่าตัดรักษาตามความเหมาะสมแล้วตั้งแต่ต้นปี  2547  เป็นต้นมา

 

AddThis

User login

Who's online

There are currently 0 users and 1 guest online.