การผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังโดยใช้ Laser

การผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังโดยใช้ Laser

Laser มีชื่อเต็มว่า Laser Amplification by Stimulated Emission of Radiation

คุณสมบัติของ Laser คือ เป็นแสงที่มีการเบี่ยงเบนน้อยมาก (หักเห, กระจายแสง) ในอุตสาหกรรมต่างๆ ได้นำ Laser มาพัฒนาใช้เป็นประโยชน์อย่างมากมาย เช่น Compact Disc, DVD players, Laser printer, Pointer และทางการแพทย์ก็ได้นำ Laser มาใช้เป็นประโยชน์ในการรักษา และการผ่าตัด

คุณสมบัติที่ดีของ Laser ในการผ่าตัด

- ใช้ในการผ่าตัดเนื้อเยื่อ ซึ่งมีความแม่นยำและขนาดเล็กกว่าใบมีด

- เสียเลือดน้อยกว่าการผ่าตัดทั่วไป

- การผ่าตัดในที่แคบ เครื่องมือผ่าตัดถึงแม้ว่าจะมีขนาดเล็กแต่ก็ทำได้ยาก แต่การใช้ Laser ตัดในพื้นที่แคบๆ ทำได้ง่ายกว่า

- สามารถที่จะทำให้ เนื้อเยื่อบางอย่างที่ต้องการกำจัดระเหยไปจากพลังงานจาก Laser

- การผ่าตัดในปัจจุบัน มักจะเป็นการผ่าตัดแผลเล็ก โดยเฉพาะการผ่าตัดผ่านกล้อง Endoscope การใช้ Laser จะทำงานได้ดีกว่าการใช้เครื่องมือผ่าตัดธรรมดา

การใช้ Laser ในการผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลัง สิ่งที่ต้องคำนึงถึง ก็คือชนิดของ Laser ที่ใช้ในการผ่าตัดจะต้องไม่มีความร้อนที่เกิดขึ้นในขณะผ่าตัดมากพอที่จะทำลายเนื้อเยื่ออื่นๆ โดยเฉพาะเส้นประสาทที่อยู่ใกล้เคียง

- Laser ที่ใช้ในทางการแพทย์ มีหลายชนิด

แต่ในขณะนี้พบว่า Laser ที่ดีและเหมาะที่สุดสำหรับการผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลัง คือ Holmium Yag Laser เพราะพลังงานความร้อนที่กระจายไปในเนื้อเยื่อใกล้เคียงเพียงแค่ 0.2 มิลลิเมตร ดังนั้นโอกาสที่จะกระทบกระเทือนเส้นประสาทจึงน้อยมาก

ในปัจจุบัน การผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลัง ทำได้โดยใช้กล้อง Endoscope ส่องผ่านแผลผ่าตัดขนาด 8 มิลลิเมตร และใช้เครื่องมือผ่าตัดขนาดเล็ก สอดผ่านกล้องเข้าไปทำผ่าตัด ในบางมุมซึ่งเป็นที่แคบอาจจะทำได้ยาก ดังนั้นการใช้ Laser เข้ามาช่วยในการผ่าตัด ทำให้ทำได้ง่ายและได้ผลดีมากขึ้น (รูปภาพที่ 1) ในปัจจุบัน ในประเทศอเมริกาและในประเทศอื่นๆ มีการใช้ Laser เพื่อผ่าตัดหมอนรองกระดูกอย่างแพร่หลาย

รูปภาพที่ 1 ภาพแสดงการผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นประสาทโดยใช้ Laser สอดผ่านกล้อง Endoscope

- การใช้ Laser เพื่อลดแรงดันในหมอนรองกระดูกเพื่อลดอาการปวดร้าวลงแขนหรือขา

- อาการปวดลงแขนหรือขา ที่เกิดจากการปวดร้าวลงตามแนวเส้นประสาทในกระดูกสันหลังที่บริเวณคอหรือหลังสามารถตรวจยืนยันได้จากการตรวจด้วยเครื่อง MRI ซึ่งการตรวจพบว่ามีการปูดของหมอนรองกระดูกสันหลังไปทับเส้นประสาทมากพอสมควร และรักษาโดยทางยา หรือการทำกายภาพไม่หายแล้ว อาจจำเป็นต้องผ่าตัดเอาหมอนรองกระดูกส่วนที่กดทับเส้นประสาทออกไป (Selective Discectomy)

- แต่ในบางกรณี จากการตรวจ MRI มีการกดทับเส้นประสาทไม่มาก การปวดมักเป็นจากแรงดันในหมอนรองกระดูกที่สูงขึ้นมากไปทำให้เกิดการระคายเคืองเส้นประสาท การรักษาโดยการทานยา และการทำกายภาพมักทำให้อาการดีขึ้นหรือหายไปได้ แต่มีอยู่จำนวนไม่น้อยที่อาการปวดร้าวยังคงอยู่ ซึ่งแนวทางการรักษาในปัจจุบันก็คือ การลดแรงดันในหมอนรองกระดูกลง (Disc Decompression) ซึ่งจะทำให้อาการปวดร้าวหายไป โดยไม่จำเป็นต้องผ่าตัดเอาหมอนรองกระดูกออกไปดังเช่นในอดีต

- Laser สามารถที่จะทำให้เกิดพลังงานความร้อน และระเหยน้ำที่เป็นองค์ประกอบในหมอนรองกระดูกออกไป พบว่าจะทำให้แรงดันลดลงอย่างมากมาย เพียงแค่สามารถระเหยน้ำ หรือส่วนของหมอนรองกระดูกเพียงแค่ 0.5-1 มิลลิลิตร ก็ทำให้อาการปวดร้าวหายไป (รูปภาพที่ 2)

รูปภาพที่ 2 ภาพแสดงคุณสมบัติของ Laser ที่ทำให้ส่วนของหมอนรองกระดูกถูกระเหยเป็น Gas ออกไป

เพื่อลดแรงดันในหมอนรองกระดูก

วิธีการรักษา

- โดยใช้ใยแก้วนำแสง Laser ขนาดเล็กสอดผ่านเข็มขนาดเล็ก (ซึ่งเข็มจะถูกสอดเข้าไปในหมอนรองกระดูกก่อนโดยอาศัยการตรวจสอบตำแหน่งโดยเครื่องเอ็กซ์เรย์) (รูปภาพที่ 3)

รูปภาพที่ 3 ภาพแสดงการใช้ Laser ขนาดเล็กสอดผ่านเข็มเข้าไปในบริเวณหมอนรองกระดูกสันหลัง

เพื่อลดแรงดันในหมอนรองกระดูกสันหลัง (Laser Disc Decompression)

- การผ่าตัดชนิดนี้เป็นการทำโดยผ่านเข็ม ไม่มีแผลผ่าตัดเกิดขึ้น (Non Opened Surgery) สามารถทำระหว่างการฉีดยาชาเฉพาะที่ เพราะฉะนั้น จึงมีความเสี่ยงน้อยกว่าการผ่าตัดชนิดอื่นๆ

- ในต่างประเทศโดยเฉพาะ USA มีการรักษาโดยวิธีนี้ อย่างแพร่หลายเรียก Laser Disc Decompression

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม  หรือปรึกษาได้ที่  นพ.ธีรศักดิ์  พื้นงาม 

ศูนย์ระบบประสาทไขสันหลัง (MINI Spine Center)   เครือโรงพยาบาลพญาไท โทร.  0-2245-2620  ต่อ  2625-6 หรือ  Call Center  1772