การผ่าตัดรักษาภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาทส่วนเอวผ่านกล้องขยาย Microscope (Lumbar Microdiscectomy)
ภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาทส่วนเอว
หมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาท เป็นโรคที่เกิดการยื่นของหมอนรองกระดูกสันหลังมากดทับเส้นประสาทบริเวณเอว ก่อให้เกิดอาการปวดหลัง ร่วมกับการปวดร้าวลงขาข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง รวมทั้งมีอาการของความผิดปกติของการทำงานของเส้นประสาทเช่น กล้ามเนื้อขามัดใดมัดหนึ่งหรือหลายมัดอ่อนแรง ชาบริเวณส่วนใดส่วนหนึ่งของขา หรือมีอาการผิดปกติของระบบขับถ่าย
หมอนรองกระดูกสันหลังประกอบด้วยพังผืดหุ้มหมอนรองกระดูก (annulus fibrosus)และหมอนรองกระดูกสันหลัง (nucleus pulposus)มีหน้าที่ยึดกระดูกสันหลัง รับแรงกระแทก และช่วยให้กระดูกสันหลังเคลื่อนที่ก้มเงยได้ เมื่อเกิดความเสื่อมหรือการฉีกขาดของเยื่อหุ้มหมอนรองกระดูก จะทำให้เนื้อหมอนรองกระดูกสันหลังสามารถเล็ดลอดผ่านเยื่อหุ้มหมอนรองกระดูกออกมากดทับเส้นประสาทที่อยู่บริเวณด้านหลังหมอนรองกระดูกได้ (รูปภาพที่ 1) ก่อให้เกิดอาการที่กล่าวข้างต้น
รูปภาพที่ 1 ภาพแสดงหมอนรองกระดูก ปูดยื่นไปกดทับเส้นประสาท
ทางเลือกของการรักษา
การรักษาโดยไม่ผ่าตัด ประกอบด้วยการหยุดพัก การใช้ยารักษา ร่วมกับการทำกายภาพบำบัด
การรักษาโดยการผ่าตัด จะกระทำเมื่อใช้การรักษาโดยการไม่ผ่าตัดล้มเหลว มีการเจ็บปวดรุนแรง หรือ มีภาวะผิดปกติของการทำงานของเส้นประสาทเกิดขึ้นแล้วเช่นอ่อนแรง, ชา หรือขับถ่ายผิดปกติ ซึ่งจำเป็นต้องทำผ่าตัดเพื่อป้องกันไม่ให้มีการสูญเสียการทำงานหรือความเสียหายถาวรของเส้นประสาท
การรักษาโดยการผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนเอว แบ่งออกเป็นสองประเภท คือ การผ่าตัดผ่านกล้อง Endoscope และการผ่าตัดผ่านกล้อง Microscope เพื่อตัดเอาหมอนรองกระดูกส่วนที่ยื่นมากดทับเส้นประสาทออก ซึ่งแพทย์ผู้รักษาจะเป็นผู้พิจารณาวิธีการรักษาที่เหมาะสมให้
การผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นประสาทส่วนเอวผ่านกล้อง Microscope
- การผ่าตัดจะกระทำภายใต้การดมยาสลบ วิสัญญีแพทย์จะเป็นผู้ให้
รายละเอียด ความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นแก่ผู้ป่วย
- ผู้ป่วยจะนอนในท่านอนคว่ำ ภายหลังจากดมยาสลบแล้ว ก่อนผ่าตัดจะมีการ
x-ray เพื่อตรวจสอบตำแหน่งของหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนที่จะได้รับการ
ผ่าตัด
- แผลผ่าตัดจะอยู่บริเวณกึ่งกลางเยื้องไปด้านข้างเล็กน้อย โดยทั่วไปจะขนาด
ประมาณ 2-3 เซนติเมตร ศัลยแพทย์จะผ่าตัดโดยใช้กล้อง Microscope
(รูปภาพที่ 2) ผ่านชั้นกล้ามเนื้อเพื่อเข้าสู่บริเวณด้านหลังของกระดูกสันหลัง
และจะมีการตัดขอบล่างของข้อกระดูกสันหลังเล็กน้อยเพื่อเข้าสู่ช่องโพรง
กระดูกสันหลัง ต่อจากนั้นหมอนรองกระดูกสันหลังที่ยื่นออกมาจะถูกตัดออก
ด้วยเครื่องมือพิเศษ รวมทั้งหมอนรองกระดูกบางส่วนที่ยังอยู่ในเยื่อหุ้มหมอน
รองกระดูกที่เห็นว่าเสื่อมสภาพหรือเริ่มเคลื่อนตัวจะถูกตัดออกด้วย การตัด
เนื้อหมอนรองกระดูกออกทั้งหมดนั้นโดยการผ่าตัดวิธีนี้ไม่สามารถกระทำได้
และไม่จำเป็น หลังจากนั้นแผลผ่าตัดจะถูกเย็บปิด เป็นชั้น ๆ ด้วยไหมละลาย
ส่วนชั้นผิวหนังจะถูกเย็บปิดด้วยไหมละลายหรือไหมถาวร ในบางครั้งถ้า
จำเป็น ศัลยแพทย์อาจจะต้องใส่สายระบายเลือดและน้ำเหลืองไว้ในแผล ซึ่ง
ส่วนใหญ่จะคาไว้ประมาณ 1-2 วันหลังผ่าตัด
รูปภาพที่ 2 การผ่าตัดผ่านกล้อง (Microsurgery)
การผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นประสาทส่วนเอวผ่านกล้อง Endoscope
- ดูเอกสารประกอบ เรื่อง การผ่าตัดรักษาภาวะหมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาทไขสันหลังบริเวณหลังผ่านกล้องผ่าตัดขนาดเล็ก Endoscope