นวัตกรรมใหม่ การผ่าตัดภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังที่ระดับเอวเสื่อม หรือแตก กดทับเส้นประสาทด้วยกล้องผ่าตัดขนาดเล็ก (Endoscope)
ข้อดี
1. แผลผ่าตัดมีขนาดเล็ก ประมาณ 1 เซนติเมตร (รูปภาพที่ 1)
รูปภาพที่ 1 แสดงภาพแผลผ่าตัดที่มีขนาดเล็ก ประมาณ 1 เซนติเมตร
2. การผ่าตัดสามารถเห็นรายละเอียดชัดเจน เพราะเป็นภาพที่ได้จากการขยายของเลนส์ของกล้องผ่าตัด (รูปภาพที่ 2)
รูปภาพที่ 2 แสดงภาพที่ได้จากการขยายของเลนส์ของกล้องผ่าตัดผ่านทางจอมอนิเตอร์
3. ฟื้นตัวเร็ว อาการปวดแผลหลังผ่าตัดน้อยกว่ามาก ระยะเวลาการรักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาลสั้น
4. โครงสร้าง หรือความแข็งแรงของกระดูกสันหลังยังคงสภาพใกล้เคียงกับก่อนผ่าตัด ทำให้ลดโอกาสที่จะเกิดปัญหาในอนาคตได้มากกว่าการผ่าตัดแบบปกติ ซึ่งมักจะมีความเสียหายต่อโครงสร้างไม่มากก็น้อย
5. หากมีความจำเป็นต้องผ่าตัดกระดูกสันหลังในอนาคต ไม่ว่าเพราะเหตุใดจะมีผลต่อการผ่าตัดในครั้งต่อไปน้อยมาก เนื่องจากแผลเป็นหรือผลกระทบต่อเนื้อเยื่อน้อยกว่ามาก
การตรวจที่จำเป็น
ต้องการการวินิจฉัยที่แน่นอน ดังนั้นจึงจำเป็นต้องอาศัยการตรวจร่างกาย และเครื่องมือที่ทันสมัย เช่น การตรวจโดยเครื่อง MRI (ใช้พลังงานสนามแม่เหล็ก), การตรวจโดยการฉีดสารทึบแสงเข้าไปในหมอนรองกระดูก (Discogram)
ข้อบ่งชี้
อาการปวดหลัง และปวดร้าวลงที่ขา เนื่องจากภาวะหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท จากการเสื่อมหรือแตกของหมอนรองกระดูก แล้วมากดทับเส้นประสาท
วิธีการผ่าตัด มี 2 แบบ (ตามข้อบ่งชี้ จากความเห็นและประสบการณ์ของแพทย์)
แบบที่ 1 แผลผ่าตัดขนาด 1 เซนติเมตร อยู่บริเวณด้านข้างลำตัว (ซ้ายหรือขวาแล้วแต่การกดทับของเส้นประสาท)
รูปภาพที่ 3 แสดงภาพแผลผ่าตัดขนาด 1 เซนติเมตร อยู่บริเวณด้านข้างลำตัว
แบบที่ 2 แผลผ่าตัดขนาด 1 เซนติเมตร อยู่ห่างจากแนวกลางของหลังไม่ซ้าย หรือขวา ประมาณ 0.5-1 เซนติเมตร
วิธีการผ่าตัด
ระหว่างผ่าตัดใช้เครื่อง X-Ray ตรวจสอบตำแหน่ง เพื่อสอดกล้องผ่าตัดที่มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 6 มิลลิเมตร ผ่านแผลที่ผิวหนัง 1 เซนติเมตร เข้าไปให้ถึงตำแหน่งของหมอนรองกระดูกที่กดทับเส้นประสาท (รูปภาพที่ 4) จากนั้นใช้เครื่องมือขนาดเล็กสอดผ่านกล้องนี้เข้าไปเพื่อตัด หรือเอาหมอนรองกระดูกที่กดทับเส้นประสาทออกไป (รูปภาพที่ 5) ระหว่างการผ่าตัด แพทย์สามารถมองเห็นบริเวณที่ผ่าตัดได้อย่างชัดเจนทางมอนิเตอร์ ซึ่งได้รับสัญญาณภาพจากกล้องผ่าตัดที่สอดเข้าไป (รูปภาพที่ 6)
รูปภาพที่ 4 แสดงภาพการสอดกล้องผ่าตัดผ่านแผลที่ผิวหนัง

รูปภาพที่ 5 แสดงภาพการใช้เครื่องมือขนาดเล็กสอดผ่านกล้องเข้าไปเพื่อตัด
หรือเอาหมอนรองกระดูกที่กดทับเส้นประสาทออก
รูปภาพที่ 6 แสดงภาพระหว่างการผ่าตัด แพทย์สามารถมองเห็นบริเวณที่ผ่าตัดได้อย่างชัดเจนทางมอนิเตอร์ ซึ่งได้รับสัญญาณภาพจากกล้องผ่าตัดที่สอดเข้าไป
ข้อควรทราบ
1. การผ่าตัดแบบนี้เป็นการผ่าตัดแบบใหม่ ตามแนวทางของ Minimally invasive Spine Surgery ซึ่งกำลังแพร่หลายในต่างประเทศ ทั้งอเมริกา และยุโรป
2. ผลสำเร็จของการผ่าตัด เปรียบเทียบกับการผ่าตัดผ่านกล้อง Microscope (Microdiscectomy) เท่าๆกัน แต่ผลเสีย หรือผลกระทบที่เกิดจากการผ่าตัดน้อยกว่า ในแง่การรักษาความแข็งแรงของโครงสร้าง, อาการเจ็บปวดหลังผ่าตัด ซึ่งไม่ทราบสาเหตุแน่นอน ที่เรียกว่า “Post discectomy Syndrome” ซึ่งพบได้ประมาณ 10% จะพบได้น้อยกว่า
3. การผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังไม่ว่าวิธีใด หลังผ่าตัดอาจมีอาการเกิดซ้ำได้อีก โดยสถิติของการผ่าตัดแบบนี้อาจเกิดซ้ำได้ 5-10% ซึ่งไม่แตกต่างกัน
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ปรึกษาได้ที่ นพ.ธีรศักดิ์ พื้นงาม ศูนย์ศัลยกรรมสมอง โรงพยาบาลพญาไท 1
โทร. 0-2245-2620 ต่อ 2625-6 หรือ Call Center 1772